De geschiedenis van Noorwegen strekt zich uit over duizenden jaren en is nauw verbonden met het landschap, de zee en de positie van het land in Noord-Europa. Van de eerste jagers na de ijstijd tot een moderne welvaartsstaat: elk tijdvak heeft blijvende sporen nagelaten in cultuur, politiek en samenleving.
Prehistorie en vroege bewoning
8000 v.C.
Aan het einde van de laatste ijstijd trekken de eerste mensen het huidige Noorwegen binnen. Zij volgen rendieren en ander jachtwild en leven als jagers-verzamelaars langs de kust en in het binnenland.
1500–500 v.C.
Bronstijd. In Zuid-Noorwegen ontstaan agrarische gemeenschappen met akkerbouw en veeteelt, terwijl in Noord-Noorwegen een jacht- en viscultuur dominant blijft. Rotstekeningen uit deze periode zijn nog steeds te vinden.
Vikingtijd en kerstening
ca. 800–1050
Vikingtijd. Noorse Vikingen trekken uit over zee en bereiken onder meer de Britse eilanden, IJsland, Groenland en Noord-Amerika. Handel, zeevaart en machtspolitiek bepalen deze periode.
ca. 1000
De kerstening van Noorwegen begint. Het christendom vervangt geleidelijk de oude Noorse goden en vormt de basis voor kerk en koninklijk gezag.
Middeleeuwen en unies
1130–1240
Burgeroorlogen tussen verschillende machtsgroepen verzwakken het koninkrijk, maar leiden uiteindelijk tot een sterker centraal gezag.
1397
De Unie van Kalmar wordt gevormd. Noorwegen, Denemarken en Zweden worden verenigd onder één kroon. Noorwegen raakt in deze periode politiek ondergeschikt, vooral aan Denemarken.
1537
Noorwegen wordt officieel een deel van het Deens-Noorse rijk. Het land verliest zijn zelfstandige positie en wordt vanuit Kopenhagen bestuurd.
Naar een moderne staat
1814
Na de Napoleontische oorlogen komt Noorwegen los van Denemarken en krijgt het een eigen grondwet. Het land gaat echter een personele unie aan met Zweden.
1905
De unie met Zweden wordt vreedzaam ontbonden. Noorwegen wordt een onafhankelijke staat en kiest voor een monarchie.
1991
Koning Harald V bestijgt de troon en wordt staatshoofd van Noorwegen.
Hedendaags Noorwegen
1994
Noorwegen zegt voor de tweede keer ‘nee’ tegen lidmaatschap van de Europese Unie na een nationaal referendum.
2006
Het Noorse staatsinvesteringsfonds, vaak aangeduid als het oliefonds, bereikt een waarde van circa 325 miljard euro. Dit fonds groeit uit tot het grootste staatsfonds ter wereld.
2010–heden
Noorwegen ontwikkelt zich verder als moderne welvaartsstaat met sterke focus op duurzaamheid, sociale gelijkheid en internationale samenwerking, terwijl olie- en gasinkomsten zorgvuldig worden beheerd voor toekomstige generaties.
Noorwegen door de tijd heen
De geschiedenis van Noorwegen laat zien hoe een dunbevolkt land, gevormd door natuur en zee, zich ontwikkelde van jachtculturen en Vikingrijk tot een stabiele democratie met wereldwijde invloed. Wie Noorwegen vandaag bezoekt, reist niet alleen door indrukwekkende landschappen, maar ook door een geschiedenis die nog altijd zichtbaar en voelbaar is in het dagelijks leven.